Γιατί τα παιδιά μας να «προστατεύονται» από την ήττα;
Tης Χριστίνας Αμερικάνου
Με ποιο σκεπτικό δεν πρέπει να μαθαίνουμε τα μικρά παιδιά στον ανταγωνισμό;
Γιατί θεωρούμε ότι τα παιδιά μας θα «πληγωθούν» αν χάσουν, κι επομένως εμείς τα επιβραβεύουμε ούτως ή αλλως;
Και αν τα παιδιά μας δεν μάθουν να χάνουν, πώς γίνεται να μεγαλώσουν αποκομμένα από τη σκληρή πραγματικότητα;
Η νίκη είναι νίκη. Ο καλύτερος είναι καλύτερος. Η ήττα πρέπει να γίνεται αποδεκτή, αλλά και κίνητρο να γίνουμε καλύτεροι, να έχουμε ένα στόχο.
Η προσπάθεια; Ναι! Πρέπει να ενθαρρύνεται. Αλλά σε καμία περίπτωση να εξισώνεται με την προοπτική της «νίκης».
Οι παιδοψυχολόγοι φοβούνται εκείνη τη… λεπτή γραμμή, που αν την ξεπεράσουμε, εμείς οι γονείς, υπάρχει ο κίνδυνος να κάνουμε παιδιά φοβισμένα, χωρίς εμπιστοσύνη στις δυνάμεις τους, με χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Στο πλαίσιο αυτής της παιδαγωγικής αντίληψης, τα παιδιά επιβραβεύονται χωρίς διάκριση, ακόμα και όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες, που προϋποθέτουν τον ανταγωνισμό: π.χ στις αθλητικές τους υποχρεώσεις.
Τα μικρά μας γεμίζουν μετάλλια απλά και μόνο για τη συμμετοχή τους στο κολυμβητηριο, στην ομάδα μπάσκετ, στην ομάδα βόλεϊ, στο TAE KBO NTO, στο τένις… σε όλα!
Όχι επειδή κατάφεραν να διακριθούν, αλλά επειδή κατάφεραν να συμμετάσχουν.
Ακόμα και αν δεχτώ ότι αυτό το καθεστώς καλώς ισχύει για τα νήπια από 3 εώς 5 ετών, πιστεύω ότι περίπου εκει στα 5 τους χρόνια, πρέπει να ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται την έννοια της νίκης και της ήττας.
Να μάθουν ότι όταν ασχολούνται με κάτι, οφείλουν να βρίσκονται σε μία συνεχή εγρήγορση και να προσπαθούν καθημερινά να γίνουν καλύτεροι πάνω σε αυτό.
Να βάζουν στόχους, να έχουν συνέπειες, να κάνουν αυτοκριτική, να μάθουν να αποδέχονται την ήττα, αλλά και να την αντιμετωπίζουν ως ένα καινούριο ξεκίνημα και όχι ως μία μόνιμη κατάσταση, που οδηγεί στην παθητικότητα και σε έναν αυριανό ανενεργό πολίτη.
Με ποιο σκεπτικό δεν πρέπει να μαθαίνουμε τα μικρά παιδιά στον ανταγωνισμό;
Γιατί θεωρούμε ότι τα παιδιά μας θα «πληγωθούν» αν χάσουν, κι επομένως εμείς τα επιβραβεύουμε ούτως ή αλλως;
Και αν τα παιδιά μας δεν μάθουν να χάνουν, πώς γίνεται να μεγαλώσουν αποκομμένα από τη σκληρή πραγματικότητα;
Η νίκη είναι νίκη. Ο καλύτερος είναι καλύτερος. Η ήττα πρέπει να γίνεται αποδεκτή, αλλά και κίνητρο να γίνουμε καλύτεροι, να έχουμε ένα στόχο.
Η προσπάθεια; Ναι! Πρέπει να ενθαρρύνεται. Αλλά σε καμία περίπτωση να εξισώνεται με την προοπτική της «νίκης».
Οι παιδοψυχολόγοι φοβούνται εκείνη τη… λεπτή γραμμή, που αν την ξεπεράσουμε, εμείς οι γονείς, υπάρχει ο κίνδυνος να κάνουμε παιδιά φοβισμένα, χωρίς εμπιστοσύνη στις δυνάμεις τους, με χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Στο πλαίσιο αυτής της παιδαγωγικής αντίληψης, τα παιδιά επιβραβεύονται χωρίς διάκριση, ακόμα και όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες, που προϋποθέτουν τον ανταγωνισμό: π.χ στις αθλητικές τους υποχρεώσεις.
Τα μικρά μας γεμίζουν μετάλλια απλά και μόνο για τη συμμετοχή τους στο κολυμβητηριο, στην ομάδα μπάσκετ, στην ομάδα βόλεϊ, στο TAE KBO NTO, στο τένις… σε όλα!
Όχι επειδή κατάφεραν να διακριθούν, αλλά επειδή κατάφεραν να συμμετάσχουν.
Ακόμα και αν δεχτώ ότι αυτό το καθεστώς καλώς ισχύει για τα νήπια από 3 εώς 5 ετών, πιστεύω ότι περίπου εκει στα 5 τους χρόνια, πρέπει να ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται την έννοια της νίκης και της ήττας.
Να μάθουν ότι όταν ασχολούνται με κάτι, οφείλουν να βρίσκονται σε μία συνεχή εγρήγορση και να προσπαθούν καθημερινά να γίνουν καλύτεροι πάνω σε αυτό.
Να βάζουν στόχους, να έχουν συνέπειες, να κάνουν αυτοκριτική, να μάθουν να αποδέχονται την ήττα, αλλά και να την αντιμετωπίζουν ως ένα καινούριο ξεκίνημα και όχι ως μία μόνιμη κατάσταση, που οδηγεί στην παθητικότητα και σε έναν αυριανό ανενεργό πολίτη.