Εάν δεν έχετε αρκετό γάλα

Σ’ αυτό το άρθρο εξετάζεται:
• η αληθινή ανεπάρκεια γάλακτος, η οποία είναι πρόβλημα των πρώτων εβδομάδων του θηλασμού, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και αργότερα, εάν γίνουν λάθη από τη μητέρα, και
• η εντύπωση που έχουν οι μητέρες ότι δεν έχουν γάλα, η οποία είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να εμφανιστεί οποτεδήποτε και οφείλεται στις λαθεμένες αντιλήψεις περί θηλασμού. Πρόκειται για ένα κατά φαντασίαν πρόβλημα που ταλαιπωρεί πολλές μητέρες.

Και στις δύο περιπτώσεις, τα προβλήματα μπορούν να ξεπεραστούν με σωστές οδηγίες και στήριξη.

Έχω γάλα;
Πολλές νέες μητέρες αισθάνονται, σωστά ή λαθεμένα, ότι δεν έχουν αρκετό γάλα. Η παραγωγή γάλακτος εξαρτάται από ορμόνες που εκκρίνονται σε όλες τις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές οι μητέρες που δεν έχουν ή νομίζουν πως δεν έχουν γάλα, αισθάνονται ιδιαίτερη κούραση και άγχος. Εξαιτίας του άγχους της μητέρας, το παιδί είναι ανήσυχο κι εκείνες πιστεύουν πως δεν έχουν γάλα.
Μπορείτε σχετικά εύκολα να καταλάβετε εάν έχετε αρκετό γάλα. Το μωρό που θηλάζει σωστά και αρκετά φαίνεται ικανοποιημένο όταν είναι στο στήθος, παραμένει ικανοποιημένο μετά το θηλασμό και βρέχει τις πάνες του 6 - 8 φορές το 24ωρο όταν είναι μικρότερο των 40 ημερών και 5 - 6 φορές όταν μεγαλώσει.

Αληθινή ανεπάρκεια γάλακτος
Εάν πράγματι δεν έχετε αρκετό γάλα, κάτι όχι τόσο συχνό όσο φαντάζεστε, συνέβησαν τα εξής:
-Μπορεί να αργήσατε να βάλετε το μωρό στο στήθος, αφού γεννήσατε. Το μωρό πρέπει να αρχίσει να θηλάζει όσο πιο γρήγορα γίνεται μετά τη γέννα. Εάν για κάποιο λόγο θηλάσατε για πρώτη φορά ώρες ή μέρες αργότερα, ίσως χάσατε την ευνοϊκή στιγμή για να έχετε εξαρχής αρκετό γάλα. Στις περισσότερες γυναίκες κάτι τέτοιο τελικά δεν έχει συνέπειες. Σε λίγες, όμως, μπορεί να προκαλέσει ελαττωμένη παραγωγή γάλακτος.
-Περνάτε περίοδο αυξημένου στρες.
-Θηλάζετε με πρόγραμμα, δεν αφήνετε το μωρό στο στήθος όποτε θέλει και για όση ώρα θέλει, δίνετε πιπίλα, τσάι, νερό ή συμπλήρωμα, μπορεί να μην έχετε απ’ την αρχή αρκετό γάλα ή το γάλα σας να έχει μειωθεί στην πορεία.
-Μπορεί να κάνετε λάθη στην τεχνική του θηλασμού. Το μωρό πρέπει να θηλάζει χωρίς να στρίβει το κεφάλι του κατά την ώρα του θηλασμού, να αγκαλιάζει με τα χείλη και τη γλώσσα του τη θηλαία άλω κι όχι μόνο τη θηλή του στήθους. Σε αντίθετη περίπτωση ο εγκέφαλος δε δέχεται σωστά ερεθίσματα για επαρκή παραγωγή γάλακτος.
-Μπορεί να πάσχετε από υποθυρεοειδισμό, σύνδρομο Sheehan, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή να μην έχει βγει από τη μήτρα σας όλος ο πλακούντας.

Συμπτώματα στη μητέρα
-Το στήθος της δε μεγάλωσε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
-Δε διψά κατά τη διάρκεια του θηλασμού.
-Βγαίνει από το στήθος της πρωτόγαλα και μετά την 5η μέρα από τον τοκετό (δηλαδή λίγες σταγόνες πορτοκαλί ή φαιοκίτρινου υγρού), ενώ θα έπρεπε να έχει ήδη γάλα.
-Αισθάνεται ότι δεν ελέγχει τη διαδικασία του θηλασμού, δεν είναι ικανοποιημένη από την ανάπτυξη του μωρού της, χαλαρώνει μόνο αφού του δώσει μπουκάλι.
-Αισθάνεται το στήθος άδειο πριν από το θηλασμό και καμιά διαφορά σε πληρότητα, αφού τελειώσει το γεύμα του μωρού της.
-Δεν έχει πρησμένο στήθος νωρίς το πρωί και εφόσον το μωρό της έχει κοιμηθεί αρκετές ώρες το βράδυ.

Συμπτώματα στο μωρό
-Το μωρό κλαίει πολύ, ακόμα και στο στήθος, επειδή είναι συνεχώς ανικανοποίητο και πεινασμένο. Το κλάμα τις πρώτες μέρες είναι πολύ θορυβώδες, στη συνέχεια πιο αδύναμο.
-Μπορεί να είναι υπερβολικά ήσυχο και νωθρό, να μην έχει δηλαδή δύναμη να ξυπνήσει και να κλάψει.
-Δεν έχει αρκετά κακά, δηλαδή τουλάχιστον μια μεγάλη κένωση το 24ωρο. Κάνει μια ποσότητα όσο μια κουταλιά του γλυκού 1 - 2 φορές την ημέρα ή δεν κάνει καθόλου κακά για τέσσερις πέντε ημέρες, κάτι που λέγεται δυσκοιλιότητα εκ πείνας. Σημαίνει ότι δεν τρώει και δεν έχει κακά για να βγάλει.
-Στο στήθος ρουφάει συνεχώς και δεν επιβραδύνει το ρούφηγμα μόλις κατέβει το γάλα.
-Το στόμα δεν έχει πολλά σάλια.
-Δε βάζει βάρος. Δηλαδή, συνήθως δεν έχει βάλει καθόλου βάρος ένα μήνα μετά τη γέννησή του, είναι πιο ελαφρύ απ’ το βάρος γέννησης ή λίγο βαρύτερο (έως τριακόσια γραμμάρια).
-Όσο περισσότερο βάρος χάσει το μωρό, ή όσο λιγότερο βάρος βάλει, τόσο λιγότερο γάλα και περισσότερα λάθη τεχνικής κάνει η μητέρα.

Ουσίες που αυξάνουν την παραγωγή γάλακτος
Γαλακτογόνα βότανα, εάν ληφθούν σαν αφέψημα (4 κούπες την ημέρα) ή σαν μητρικό βάμμα (4 σταγόνες, 4 φορές την ημέρα), αυξάνουν την παραγωγή γάλακτος.

Προτεινόμενα αφεψήματα με γαλακτογόνες ιδιότητες
Τσάι Α
1 κουτ. γλυκού σπόρους κύμινου
1 κουτ. γλυκού σπόρους άνηθου
1 κουτ. γλυκού σπόρους μάραθου
Ρίξτε τους σε 1 φλιτζάνι καυτό νερό, αφήστε 20 λεπτά, σουρώστε και πιείτε το.

Τσάι Β
1 κουτ. γλυκού γλυκάνισο
1 κουτ. γλυκού ξεραμένη τσουκνίδα
1 κουτ. γλυκού σπόρους αλφάλφα

Τσάι Γ
1 κουτ. γλυκού σπόρους μάραθου
1 κουτ. γλυκού σπόρους λυκίσκου
1 κουτ. ρίζας κάδρου
1 κουτ. γλυκού σπόρους τριγονέλλας

Τα βότανα μπορείτε να τα αναζητήσετε σε καταστήματα με βότανα, σε κεντρικές αγορές μεγάλων πόλεων.
Η μαγιά μπίρας περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β που μόνο καλό μπορούν να σας κάνουν, εκτός του να σας αυξήσουν την παραγωγή γάλακτος. Η δόση είναι δέκα χάπια, τέσσερις φορές την ημέρα (δηλαδή 40 χάπια την ημέρα) για εφτά ημέρες. Δεν υπάρχουν αντενδείξεις γι’ αυτό το συμπλήρωμα διατροφής.