Πώς να περάσουμε αντιρατσιστικά μηνύματα στα παιδιά μας;

Στον καιρό της παγκοσμιοποίησης το μείζον άλλοτε θέμα του ρατσισμού δεν εγείρεται πλέον το ίδιο επιτακτικά με παλαιότερα. Η ερχόμενη γενιά, τα παιδιά μας δηλαδή, θα κληθούν να συναναστραφούν, σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό από εμάς, ανθρώπους όλων των εθνικοτήτων και των φυλών, τόσο μέσα στο χώρο της εκπαίδευσής τους (σχολεία, πανεπιστήμια, σχολές) όσο και αργότερα στον επαγγελματικό τους χώρο.

Τα μικρά παιδιά φαίνεται να μην απασχολούνται από τέτοια ζητήματα, εκτός κι αν το οικογενειακό τους περιβάλλον έχει «φροντίσει» για το αντίθετο, δίνοντάς τους συχνά αρνητικά μηνύματα για τους ανθρώπους, που με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο είναι διαφορετικοί από εκείνους.

Επειδή, όμως, τα μικρά παιδιά μπορούν και να προκαλέσουν, άθελά τους, πόνο σε κάποιο συνομήλικο παιδάκι, σχολιάζοντας τη «διαφορετικότητά» του, π.χ. στο χρώμα του δέρματός του, δεν είναι περιττό να κάνουμε μία αρχική συζήτηση μαζί τους πάνω σε αυτό το θέμα!

Ακολουθήστε λοιπόν ορισμένες βασικές αρχές:

• Μην φοβάστε να φέρετε το θέμα στην επιφάνεια: για κάποιους γονείς, η συζήτηση γύρω στις φυλετικές διακρίσεις φαίνεται δύσκολη και προκαλεί αμηχανία. «Μερικές φορές οι γονείς αφελώς θεωρούν ότι αν μιλήσουν στο παιδί τους για ένα τέτοιο θέμα, τότε θα το προκαλέσουν να το σκεφτεί», λέει χαρακτηριστικά ο Δρ Μπέβελι Τάτουμ, καθηγητής και συγγραφέας βιβλίων σχετικών με τον ρατσισμό.
  
• Ψάξτε την κατάλληλη στιγμή, για να μιλήσετε: αν η κουβέντα ξεκινήσει από μία παρατήρηση του παιδιού σας σχετικά με το χρώμα κάποιου άλλου παιδιού ή ενήλικα που συνάντησε, τότε για σας θα είναι πολύ εύκολο. Ένας επίσης διακριτικός χειρισμός είναι η αγορά ενός βιβλίου σχετικού με το θέμα και φυσικά σύμφωνου με την ηλικία του παιδιού. Διαφορετικά, αρπάζουμε την ευκαιρία όταν μας δίνεται. Παραδείγματος χάρη, δείχνουμε στο παιδί μας τα αυγά που έχουμε στο ψυγείο μας, άλλα είναι λευκά και άλλα καφέ, σημειώνοντάς του ότι όλα είναι ακριβώς το ίδιο από μέσα τους, όπως ακριβώς και οι άνθρωποι!
  
• Μη δίνετε στο παιδί παραπάνω πληροφορία απ’ όση μπορεί να χειριστεί ανάλογα με την ηλικία του: για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας το παράδειγμα με τα αυγά είναι αρκετό. Σε μεγαλύτερη ηλικία μπορείτε να αναφερθεί και στο θεσμό της δουλείας που υπήρχε στο παρελθόν, δίνοντάς τους να καταλάβουν ότι ήταν άδικος.
  
• Αποδεχθείτε κάποια «ενοχλητικά» σχόλια από τα παιδιά σας: αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί σας είναι ρατσιστής! Μη φρικάρετε. «Συχνά τα παιδιά επαναλαμβάνουν τι ακουν από άλλους, ιδίως συνομήλικους τους, αλλά δε σημαίνει ότι τα πιστεύουν κιόλας» αναφέρει σχετικά ο Δρ Τάτουμ. «Εσείς ρωτήστε τα: γιατί το λες αυτό και προσπαθήστε να καταλάβετε πως το είπαν και από πού το άκουσαν. Παράλληλα αντικρούστε το και δώστε παραδείγματα»
  
• Γίνετε εσείς το καλό παράδειγμα: ο καλύτερος τρόπος να μειώσετε ή να εξαλείψετε τις οποιεσδήποτε προκαταλήψεις του παιδιού σας, είναι ο δικός σας τρόπος ζωής και οι δικές συνήθειες. Αυτό μην το ξεχνάτε ποτέ και σε καμία περίπτωση.