Χιλιάδες μητέρες μπορούν να σωθούν με λίγο ασφαλές αίμα
Με το σύνθημα «Ασφαλές Αίμα για Ασφαλείς Μητέρες» ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εορτάζει φέτος τη «Διεθνή Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη» σε συνεργασία με το Διεθνή Ερυθρό Σταυρό και την Ερυθρά Ημισέληνο, τη Διεθνή Ομοσπονδία Εθελοντών Αιμοδοτών (FIODS) και τη Διεθνή Εταιρεία Αιμοδοσίας (ISBT). Οι εκδηλώσεις για την ημέρα αυτή τιμής του εθελοντή αιμοδότη απλώνονται σε όλες τις χώρες με κεντρική φιλοξενούσα χώρα τη Σρι Λάνκα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, κάθε χρόνο συλλέγονται 92 εκατομμύρια μονάδες αίματος σε ολόκληρο τον κόσμο. Περίπου οι μισές απ’ αυτές συγκεντρώνονται σε χώρες με υψηλό εισόδημα, οι οποίες αντιστοιχούν μόνο στο 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ στις χώρες με χαμηλό εισόδημα πολλοί ασθενείς που χρειάζονται μετάγγιση πεθαίνουν από έλλειψη αίματος ή υπομεταγγίζονται μη έχοντας πρόσβαση σε επαρκές και ασφαλές αίμα.
Στις αναπτυσσόμενες χώρες 800 περίπου γυναίκες πεθαίνουν ημερησίως κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό. Ο στόχος της φετινής εκστρατείας του ΠΟΥ είναι να ευαισθητοποιήσει τους εθελοντές αιμοδότες όλων των χωρών να κατανοήσουν, ότι η χορήγηση επαρκούς και ασφαλούς αίματος είναι αναγκαία για την πρόληψη μητρικών θανάτων κατά την περιγεννητική περίοδο και την αντιμετώπιση σοβαρών επιπλοκών που απαιτούν μετάγγιση αίματος στις έγκυες γυναίκες . Σχεδόν όλοι οι μητρικοί θάνατοι συμβαίνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες, ειδικά στην κάτω της Σαχάρας Αφρική (50% των θανάτων) και στην Νότια Ασία (30% των θανάτων). Ο κίνδυνος της μητρικής θνητότητας είναι υψηλότερος σε κορίτσια μικρότερα των 15 ετών.
Η σοβαρή αιμορραγία στη διάρκεια του τοκετού ή μετά τον τοκετό αποτελεί μείζονα αιτία θνητότητας και θνησιμότητας καθώς και μακροχρόνιας αναπηρίας. Για το λόγο αυτό η πρόσβαση των μητέρων σε επαρκές και ασφαλές αίμα παραμένει μια μεγάλη πρόκληση επιστημονική και κυρίως κοινωνική σε πολλές χώρες του κόσμου. Ο ΠΟΥ παρέχει πολιτική καθοδήγηση και τεχνική βοήθεια για την υποστήριξη των χωρών, προκειμένου να εξασφαλίσουν, ότι ασφαλές αίμα και προϊόντα αίματος είναι διαθέσιμα και χρησιμοποιούνται κατάλληλα για όλους τους ανθρώπους, που τα έχουν ανάγκη. Φέτος, οι διεθνείς οργανισμοί για τη δημόσια υγεία και την αιμοδοσία ενθαρρύνουν όλες τις χώρες να εργαστούν από κοινού προκειμένου να αναπτυχθεί ένα Σχέδιο Δράσεων ενημέρωσης και κινητοποίησης με επίκεντρο την προστασία της μητρότητας και την πρόληψη μητρικών θανάτων κατά την περιγεννητική περίοδο.
Στη χώρα μας η μητρότητα αποτελεί προτεραιότητα και η πρόληψη και αντιμετώπιση επιπλοκών, που απαιτούν μετάγγιση αίματος στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό, έχει καλά αποτελέσματα. Παρ’ όλα αυτά οι Υπηρεσίες Αιμοδοσίας και Δημόσιας Υγείας επαγρυπνούν για τη διατήρηση και τη διαρκή βελτίωση της φροντίδας των εγκύων γυναικών και των νεογνών.
Η συλλογή αίματος από εθελοντές μη αμειβόμενους αιμοδότες είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για μια ασφαλή και επαρκή παροχή αίματος. Οι τακτικοί εθελοντές αιμοδότες είναι η ασφαλέστερη πηγή του αίματος, καθώς υπάρχουν λιγότερες μολύνσεις, που μεταδίδονται με το αίμα μεταξύ αυτών των δωρητών από ότι μεταξύ των ανθρώπων, που δίνουν αίμα για τα μέλη της οικογένειάς τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή που δίνουν αίμα έναντι πληρωμής.
Στόχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι όλες οι χώρες να διαθέτουν αίμα προερχόμενο 100% από εθελοντές αιμοδότες μέχρι το 2020.
Το Συντονιστικό Κέντρο Αιμοεπαγρύπνησης (ΣΚΑΕ) συμμετέχει ενεργά στις εορταστικές εκδηλώσεις, προκειμένου να τιμήσει τον ανώνυμο εθελοντή αιμοδότη και με σύνθημα «Χιλιάδες μητέρες στον κόσμο μπορούν να σωθούν με λίγο ασφαλές αίμα: γίνε εσύ ο κρίκος της ζωής» προσκαλεί κάθε υγιή άνδρα και γυναίκα ηλικίας 18-65 ετών να προσφέρει αίμα σε οποιαδήποτε Υπηρεσία Αιμοδοσίας της χώρας.
Dr Κωνσταντίνα Πολίτη Αμ. Επίκουρος Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
Επιστημονική Σύμβουλος του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ
Υπεύθυνη του ΣΚΑΕ
Dr Μυρσίνη Παραρά Τ. Διευθύντρια Αιμοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός»
Επιστημονικός Σύμβουλος του ΣΚΑΕ