Ποιες είναι οι τακτικές των γονέων στη διαπαιδαγωγηση των παιδιών

Γράφει η Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη
Ιατρός - Ψυχοθεραπεύτρια
triantafyllia.garofalaki@ontelecoms.gr


Στο βιβλίο του Robert McKenzie Setting Limits, αναφέρεται ότι οι γονείς χρησιμοποιούν τρεις βασικές αρχές διαπαιδαγώγησης :

Τη δημοκρατική
Την επιτρεπτική και
Την αυταρχική (τιμωρητική /τυραννική)

Δημοκρατική διαπαιδαγώγηση (Ελευθερία μέσα σε όρια)
Ποιες είναι οι γονεϊκές πεποιθήσεις
-Τα παιδιά είναι σε θέση να επιλύουν μόνα τους τα προβλήματα τους.
-Θα πρέπει να προσφέρεται στα παιδιά η δυνατότητα επιλογής και να τους δίνεται η ευκαιρία να μαθαίνουν μέσα από τις συνέπειες των επιλογών τους .
-Η ενθάρρυνση είναι ένα σημαντικό μέσο που υποκινεί τη συνεργασία.

Δύναμη και έλεγχος
-Στα παιδιά παρέχεται μόνο η δύναμη και ο έλεγχος που μπορούν να χειριστούν.

Επίλυση προβλημάτων
-Υπάρχει συνεργασία.
-Νικητές βγαίνουν και το παιδί και ο γονέας.
-Βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό.
-Τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων.

Τι μαθαίνουν τα παιδιά
-Να δείχνουν υπευθυνότητα.
-Να συνεργάζονται.
-Ότι πρέπει να έχουν επιλογές και να τους δίνεται η ευκαιρία να μαθαίνουν μέσα από τις επιλογές τους.

Επιτρεπτική διαπαιδαγώγηση (Ελευθερία χωρίς όρια)
Ποιες είναι οι γονεϊκές πεποιθήσεις
-Τα παιδιά θα συνεργαστούν όταν κατανοήσουν την αξία της συνεργασίας.
-Δουλειά μου είναι να υπηρετώ τα παιδιά μου και να τα κάνω ευτυχισμένα.
-Αντιδράσεις που δυσαρεστούν τα παιδιά μου δε μπορεί να είναι αποτελεσματικές.

Δύναμη και έλεγχος
-Όλα για τα παιδιά.

Διαδικασία επίλυσης προβλημάτων
-Τα προβλήματα επιλύονται με την πειθώ.
-Νικητές βγαίνουν τα παιδιά.
-Οι γονείς είναι αυτοί που αναλαμβάνουν κυρίως την επίλυση των προβλημάτων.

Τι πιστεύετε ότι μαθαίνουν τα παιδιά;
-Οι κανόνες είναι για τους άλλους, όχι για μένα.
-Οι γονείς υπηρετούν τα παιδιά.
-Οι γονείς είναι υπεύθυνοι για την επίλυση των προβλημάτων του παιδιού.
-Αναπτύσσονται εξάρτηση , έλλειψη σεβασμού και εγωκεντρισμός.

Πώς ανταποκρίνονται τα παιδιά;
-Δοκιμάζουν τα όρια.
-Προκαλούν και αψηφούν τους κανόνες και κάθε μορφή εξουσίας.
-Αδιαφορούν και δεν αποδέχονται τα λόγια των γονέων τους.
-Κουράζουν τους γονείς τους , αναγκάζοντάς τους να τα νουθετούν διαρκώς.

Αυταρχική διαπαιδαγώγηση (Όρια χωρίς ελευθερία)
(Οι γονείς θεωρούν την υπακοή αρετή και υιοθετούν τιμωρητικούς και βίαιους τρόπους για να λυγίσουν την ισχυρογνωμοσύνη των παιδιών τους όταν οι ενέργειες ή οι πεποιθήσεις του γιου ή της κόρης τους συγκρούονται με ό,τι οι ίδιοι θεωρούν σωστή συμπεριφορά.)

Ποιες είναι οι γονεϊκές πεποιθήσεις
-Εάν τα παιδιά δεν πονέσουν δε θα μάθουν.

Δύναμη και έλεγχος
-Όλα για τους γονείς.

Διαδικασία επίλυσης προβλημάτων
-Τα προβλήματα επιλύονται με τη χρήση βίας (δεν προάγεται ο διάλογος)
-Υπάρχει αντιπαλότητα.
-Νικητές βγαίνουν οι γονείς.
-Οι γονείς επιλύουν όλα τα προβλήματα και παίρνουν όλες τις αποφάσεις.
-Οι γονείς κατευθύνουν και ελέγχουν τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων.

Τι μαθαίνουν τα παιδιά
-Οι γονείς είναι υπεύθυνοι για την επίλυση των προβλημάτων του παιδιού. (Αδυναμία ανάληψης ευθυνών)
-Ακολουθούν επώδυνους τρόπους επικοινωνίας και επίλυσης προβλημάτων.

Πώς ανταποκρίνονται τα παιδιά.
-Ανταποκρίνονται με θυμό.
-Αντιδρούν με διάθεση εκδίκησης και επαναστατικότητα.
-Αποσύρονται και υποτάσσονται επειδή νιώθουν φόβο.

Συμπέρασμα : Το παιδί με τρυφερούς και δημοκρατικούς γονείς μεγαλώνει και γαλουχείται σε ένα περιβάλλον αγάπης, έχει σωστά πρότυπα ταύτισης και μίμησης, λαμβάνει τις αναγκαίες εξηγήσεις για τις ενέργειες και τους κανόνες και έχει την ευκαιρία να μάθει (μέσα από τη δοκιμή και τα λάθη του ) πώς οι πράξεις του επηρεάζουν τους άλλους και τον εαυτό του
Η ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας είναι αποτέλεσμα της ισορροπίας ανάμεσα στην ανάγκη του παιδιού να απαιτεί και στην ικανότητά του να αναγνωρίζει όσα απαιτούν οι άλλοι από αυτό.

Β. Τακτικές πειθαρχίας
1.Εκπαίδευση των γονέων να επαινούν .
2.Εκπαίδευση των γονέων στα συστήματα αμοιβής.
3.Εκπαίδευση των γονέων στα συστήματα « απομάκρυνσης από τη θετική ενίσχυση ».
4. Εκπαίδευση των γονέων να είναι συνεπείς στις αποφάσεις τους.

Όλα τα παραπάνω θα τα αναλύσουμε σύντομα.


Η Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη είναι ιατρός με τελική ειδικότητα την Παιδοψυχιατρική. Έχει εκπαιδευτεί σε θεωρία και τεχνική της Θεραπείας Ζεύγους, της Ομαδικής Αναλυτικής Θεραπείας, της Σχέσης μητέρας - βρέφους και Κλινικής Συμβουλευτικής. Διαβάστε περισσότερα...