Η χρήση των χεριών από το μωρό σας

Αν αγγίξετε την παλάμη ενός νεογέννητου, θα τυλίξει αμέσως τα δάχτυλα του γύρω από τα δικά σας. Πρόκειται για μια αυτόματη, αντανακλαστική ανταπόκριση. Γύρω στους τρεις με τέσσερις μήνες, το στοιχείο του αυτοματισμού έχει εξαφανιστεί και το αντανακλαστικό μεταβάλλεται σε μια κίνηση ελεγχόμενη, ένα "πιάσιμο" που βρίσκεται κάτω από τον πλήρη έλεγχο του μωρού.

Πριν ωστόσο κατορθώσει το μωρό να πιάσει, με τη θέληση του, οτιδήποτε και να το κρατήσει, θα πρέπει να μπορεί ήδη να εστιάζει το βλέμμα του στο αντικείμενο, να στρέφει το κεφάλι για να το παρακολουθήσει και να ελέγχει ικανοποιητικά την κίνηση του χεριού, ώστε να το κρατάει σταθερό και να προσαρμόζει ανάλογα την ταχύτητα του. Χρειάζεται επίσης τον ίδιο βαθμό ελέγχου των αυχενικών μυών, ώστε να μπορεί να περιστραφεί - και τα μωρά αρχίζουν συνήθως να πιάνουν αντικείμενα μόλις καταφέρουν να περιστρέψουν το σώμα τους. Οι δυο αυτές δεξιότητες, αναπτύσσονται πάντα μαζί.

Τα νεογέννητα μένουν συνήθως ξαπλωμένα, με τα χέρια κολλημένα στα πλευρά τους, τις παλάμες κλειστές και τους αντίχειρες μαζεμένους κάτω από τα υπόλοιπα δάχτυλα - μέχρι που αρχίζουν να κλαίνε, οπότε ξεδιπλώνουν και τινάζουν βίαια τα χέρια τους. Μέσα στους επόμενους δύο μήνες ελέγχουν, σταδιακά, όλο και πιο πολύ τα χέρια τους, οι γροθιές τους ξεσφίγγουν και τα δάχτυλα τεντώνονται.

Γύρω στις οχτώ με δέκα εβδομάδες, οι παλάμες του μωρού ανοίγουν κι αρχίζει να παρακολουθεί τα δάχτυλα του όταν κινούνται. Πρόκειται για μια σημαντική πρόοδο στη διαδικασία συνεργασίας χεριού - ματιού - μια διαδικασία στην οποία το μάτι πληροφορεί τον εγκέφαλο, ο εγκέφαλος ενημερώνει τους μυς και οι μυς αντιδρούν. Στην ηλικία αυτή, το μωρό σας δεν μπορεί ακόμα να φτάνει αντικείμενα μόνο του, αν όμως του δώσετε κάτι θα το κρατήσει, τουλάχιστο για ένα με δύο λεπτά.

Σε ηλικία τριών μηνών, το μωρό θα μπορεί να ενώνει τις παλάμες και να παίζει με τα δάχτυλα του. Μωρά σε αυτή την ηλικία "τρελαίνονται" να παρακολουθούν τα χέρια τους καθώς τα σφίγγουν και τα ξεσφίγγουν, ενώνοντας τις παλάμες σε μια κίνηση που θυμίζει χειραψία. Τώρα πια, το μωρό σας μπορεί να "σαρώνει" διάφορα αντικείμενα δεν μπορεί ακόμα να τα πιάσει, απλώνει όμως το χέρι του προς τη σωστή κατεύθυνση. Ίσως το δείτε να σηκώνει τα χέρια ως μια απόσταση όπου βρίσκεται ένα αντικείμενο - κάποιο παιχνίδι, λόγου χάρη, που κρέμεται πάνω από την κούνια του. Τα χέρια ανοίγουν, κινούνται προς το παιχνίδι κι έπειτα κλείνουν ξανά. Το μωρό κάνει κινήσεις "πιασίματος", αλλά δεν μπορεί ακόμα να συντονίσει τις ενέργειες ώστε να πιάσει το παιχνίδι.

Ανάμεσα στους τρεις με τέσσερις μήνες, θ' αρχίσει να απλώνει για διάφορα αντικείμενα, χρησιμοποιώντας όλο του το χέρι - ίσως, μάλιστα, κάποιες φορές, καταφέρει να πιάσει το στόχο του. θα το βοηθήσετε να αποκτήσει την απαιτούμενη εμπειρία αν φροντίσετε να τοποθετείτε, κατά καιρούς, πολύ κοντά του διάφορα παιχνίδια, ώστε να του ανοίγει η όρεξη να τα πιάνει. Αν του τα δίνετε όλη την ώρα στο χέρι, δε θα έχει την ευκαιρία να προσπαθήσει να τα πιάσει μόνο του.

Σε ηλικία έξι μηνών, τα μωρά μπορούν να απλώνουν και να πιάνουν αντικείμενα και με τα δυο τους χέρια: το ένα χέρι προηγείται, το άλλο ακολουθεί από πολύ κοντά, και τα δυο μαζί "αγκαλιάζουν" το αντικείμενο. Στην ίδια περίπου ηλικία, τα μωρά αρχίζουν να επεκτείνουν τις εξερευνήσεις με τα χέρια, χρησιμοποιώντας τα για να αγγίξουν, να χτυπήσουν ή να χαϊδέψουν. Ίσως παρατηρήσετε ότι το μωρό σας ενδιαφέρεται όλο και πιο πολύ για την υφή ορισμένων πραγμάτων και περνάει ώρες ολόκληρες ψαχουλεύοντας το χαλί, χτυπώντας ή χαϊδεύοντας την κουβέρτα του ή τα ρούχα σας.

Στους εφτά περίπου μήνες, το μωρό πιάνει αντικείμενα με περισσότερο έλεγχο, χρησιμοποιώντας τώρα και τον αντίχειρα. Μπορεί να κρατάει από ένα αντικείμενο σε κάθε χέρι - και θα το δείτε να χτυπάει μεταξύ τους δυο πλαστικά τουβλάκια, λ.χ., με ολοφάνερη ευχαρίστηση.

Μεταξύ εφτά και εννέα μηνών, θα μάθει επίσης να μεταφέρει αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο. Ωστόσο, στην ηλικία αυτή, δεν μπορεί ακόμα να αφήσει αντικείμενα: πρώτα θα τοποθετήσει αυτό που κρατάει στο άλλο χέρι, κι ύστερα θα ανοίξει τα δάχτυλα του πρώτου χεριού.

Στο ίδιο αυτό διάστημα, το μωρό μαθαίνει να κινεί τα χέρια του από τους καρπούς: ένα μωρό οχτώ ή εννέα μηνών, μπορεί πιθανότατα να χαιρετήσει "αντίο", κουνώντας μονάχα τον καρπό του.

Σε ηλικία εννέα μηνών, το μωρό ελέγχει τόσο καλά το κάθε δάχτυλο ξεχωριστά, ώστε μπορεί να δείξει κάτι με το δείκτη του ή να πιάσει αντικείμενα και να τα σφίξει με το δείκτη και τον αντίχειρα. Αν μάλιστα του δώσετε ένα χοντρό μολύβι, θα κάνει πιθανότατα τις πρώτες του καλικαντζούρες.

Γύρω στους δέκα μήνες, τα περισσότερα μωρά αφήνουν με ευκολία πράγματα που κρατούν στα χέρια τους. Αμέσως μόλις διαπιστώσουν αυτή την ικανότητα, ρίχνονται με τα μούτρα στην εξάσκηση, πετώντας το φαγητό ή τα παιχνίδια, από την ψηλή καρέκλα τους - και απαιτώντας με τσιρίγματα να τα μαζέψετε και να τους τα ξαναδώσετε, ώστε να μπορέσουν να τα ξαναπετάξουν! Ένα τέτοιο παιχνίδι, όταν επαναλαμβάνεται συχνά, μπορεί να σας σπάσει τα νεύρα. Ωστόσο, μπορεί να καταφέρετε ευκολότερα να διατηρήσετε την υπομονή και το χιούμορ σας, αν σκεφτείτε πως ίσως το μωρό σας δε μαθαίνει και πολλά πράγματα για το νόμο της βαρύτητας με αυτή την άσκηση, ανακαλύπτει όμως τη συνέπεια αιτίας και αποτελέσματος, καθώς και αρκετά πράγματα γύρω από την έννοια του χώρου.

Μέσα στους επόμενους μήνες, καθώς ο μυϊκός του έλεγχος βελτιώνεται και εξασκείται σε νέες δεξιότητες, το μωρό θα γίνεται όλο και πιο επιδέξιο. Θα μάθει να φτιάχνει πύργους με τουβλάκια, να καρφώνει ξύλινα σφηνάκια μέσα σε τρύπες και να συναρμολογεί διάφορα αντικείμενα. Επιπλέον, θα μάθει να τρώει μοναχό του.


Διαβάστε αύριο πως το μωρό σας αναπτύσσει τη δυνατότητα να τρώει μόνο του