Πρήξιμο στο 3o τρίμηνο + καύσωνας: 4 σημάδια που θέλουν τηλέφωνο άμεσα

Φέτος ο Αύγουστος δεν λέει να τελειώσει: το ένα κύμα καύσωνα πάνω στο άλλο, νύχτες που δεν δροσίζουν. Αν είσαι στους τελευταίους μήνες, το πιο πιθανό είναι να το κατάλαβες πρώτα από τα πόδια σου. Τα παπούτσια σφίγγουν το απόγευμα, τα δάχτυλα μοιάζουν πιο χοντρά, το βράδυ οι αστράγαλοι έχουν εξαφανιστεί. Και μαζί έρχεται η ίδια ερώτηση κάθε μέρα: αυτό είναι η ζέστη ή πρέπει να πάρω τηλέφωνο;

Η απάντηση δεν κρίνεται από το πόσο πρησμένη είσαι. Κρίνεται από πού ήρθε το πρήξιμο, πόσο γρήγορα ήρθε και τι άλλο το συνοδεύει.

Τι κάνει η ζέστη στο σώμα σου

Δύο πράγματα δουλεύουν μαζί. Το πρώτο είναι η ίδια η εγκυμοσύνη: το σώμα κρατάει περισσότερα υγρά από ό,τι πριν, η μήτρα πιέζει τις φλέβες της λεκάνης και το αίμα δυσκολεύεται να γυρίσει από τα πόδια προς τα πάνω. Το δεύτερο είναι ο καύσωνας: για να δροσιστεί, ο οργανισμός στέλνει περισσότερο αίμα προς το δέρμα, τα αγγεία ανοίγουν και τα υγρά περνούν πιο εύκολα στους ιστούς. Μαζεύονται εκεί που τα τραβάει η βαρύτητα, δηλαδή σε αστραγάλους, πατούσες και δάχτυλα.

Γι' αυτό το ίδιο πρήξιμο που τον Ιούνιο θα σε άφηνε αδιάφορη, στα τέλη Αυγούστου σε ξυπνάει. Δεν άλλαξε η εγκυμοσύνη. Άλλαξε η θερμοκρασία.

Πώς μοιάζει το πρήξιμο που δεν πρέπει να σε ανησυχεί

Το σταδιακό πρήξιμο σε πόδια, αστραγάλους και δάχτυλα των χεριών είναι από τα πιο συνηθισμένα της εγκυμοσύνης και δεν είναι επικίνδυνο, όσο ενοχλητικό κι αν είναι. Το αναγνωρίζεις από τέσσερα πράγματα:

• Έρχεται σιγά σιγά, μέσα σε μέρες ή βδομάδες, όχι μέσα σε ένα απόγευμα.
• Είναι και στα δύο πόδια, λίγο πολύ το ίδιο.
• Χειροτερεύει όσο περνάει η μέρα, μετά από πολλή ώρα όρθια ή μέσα στη ζέστη.
• Υποχωρεί το πρωί, μετά από μια νύχτα ξαπλωμένη.

Αυτή η εικόνα ταιριάζει με τη βαρύτητα και τον καύσωνα. Θέλει ανακούφιση, όχι τηλέφωνο.

Τα 4 σημάδια που θέλουν τηλέφωνο την ίδια μέρα

Εδώ αλλάζει η κουβέντα. Τα παρακάτω δεν μπαίνουν στο ίδιο καλάθι με τα «ενοχλητικά της εγκυμοσύνης» και δεν περιμένουν το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού. Αν εμφανιστεί έστω και ένα, παίρνεις τηλέφωνο σήμερα:

• Ξαφνικό πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χέρια ή στα πόδια. Όχι το «σφίγγει το παπούτσι από χθες το απόγευμα», αλλά πρήξιμο που ήρθε απότομα: βλέφαρα και πρόσωπο φουσκωμένα μόλις ξύπνησες, δαχτυλίδι που δεν βγαίνει ενώ έβγαινε μια χαρά προχθές.
• Δυνατός πονοκέφαλος που δεν φεύγει. Επίμονος, διαφορετικός από τους συνηθισμένους σου, και δεν υποχωρεί με ένα απλό παυσίπονο.
• Θολή όραση, λάμψεις ή κουκκίδες μπροστά στα μάτια. Οτιδήποτε αλλάζει στην όραση μέσα σε λίγες ώρες.
• Πόνος ακριβώς κάτω από τα πλευρά, συνήθως στη δεξιά πλευρά. Δεν είναι το τράβηγμα από το μωρό που κλωτσάει· είναι πόνος που σε κάνει να σκύψεις.

Τα τέσσερα παραπάνω είναι τα πιο χαρακτηριστικά, δεν είναι όμως τα μόνα. Στο ίδιο τηλέφωνο σε στέλνουν και άλλα τρία: έντονη ναυτία ή εμετός στο τρίτο τρίμηνο, καούρα που δεν υποχωρεί με το αντιόξινο που παίρνεις κανονικά, και η αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά.

Ο λόγος που στέκονται όλα μαζί είναι ένας: αυτά τα σημάδια συνδέονται με την προεκλαμψία, μια επιπλοκή που εμφανίζεται συνήθως μετά τις 20 εβδομάδες και ανεβάζει την πίεση, ενώ βγάζει και λεύκωμα στα ούρα. Δεν σημαίνει ότι την έχεις. Σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να την αποκλείσει από το τηλέφωνο: τη δείχνουν η πίεση και η εξέταση ούρων.

Όταν πρήζεται μόνο το ένα πόδι

Αυτό είναι ξεχωριστή περίπτωση, με άλλη λογική. Αν πρηστεί το ένα πόδι και όχι το άλλο, ιδίως στη γάμπα, και μαζί έχεις πόνο σαν κράμπα ή σφίξιμο, ζέστη στην περιοχή ή αλλαγή στο χρώμα του δέρματος (κόκκινο, μπλε ή πιο σκούρο), δεν το αφήνεις για αύριο. Η εγκυμοσύνη και οι πρώτες 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβου σε φλέβα του ποδιού.

Αν σε αυτά προστεθεί δυσκολία στην αναπνοή ή πόνος στο στήθος, δεν κλείνεις ραντεβού: καλείς αμέσως ασθενοφόρο στο 166 (ΕΚΑΒ) ή στο ευρωπαϊκό 112.

Σε ποιον τηλεφωνείς και τι λες

Στην Ελλάδα το πρώτο τηλέφωνο είναι ο μαιευτήρας που σε παρακολουθεί. Αν δεν απαντά, καλείς το μαιευτήριο όπου έχεις προγραμματίσει να γεννήσεις ή το εφημερεύον νοσοκομείο της περιοχής σου. Δεν χρειάζεται να ξέρεις τι έχεις. Αρκεί να πεις καθαρά:

• σε ποια εβδομάδα είσαι,
• τι ακριβώς πρήστηκε και από πότε,
• ποια από τα υπόλοιπα σημάδια έχεις (πονοκέφαλος, όραση, πόνος στα πλευρά, εμετός),
• πόση ήταν η πίεσή σου την τελευταία φορά που τη μέτρησες,
• αν το μωρό κινείται όπως συνήθως.

Το τελευταίο δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Η αλλαγή στις κινήσεις του μωρού είναι από μόνη της λόγος να τηλεφωνήσεις, ακόμα κι αν όλα τα υπόλοιπα φαίνονται εντάξει.

Γιατί μετράνε πίεση και ούρα σε κάθε ραντεβού

Η προεκλαμψία ξεκινά συχνά χωρίς κανένα σύμπτωμα. Γι' αυτό σε κάθε επίσκεψη σου μετράνε την πίεση και σου ζητούν γενική ούρων: η ανεβασμένη πίεση, από 140/90 και πάνω, μαζί με λεύκωμα στα ούρα είναι αυτό που τη δείχνει πριν το καταλάβεις εσύ. Στο τρίτο τρίμηνο τα ραντεβού πυκνώνουν ακριβώς για αυτόν τον λόγο, και όχι από υπερβολή.

Αν ο μαιευτήρας σου έχει πει να μετράς πίεση και στο σπίτι, κράτα τις τιμές γραμμένες με ημερομηνία και ώρα. Είναι η πιο χρήσιμη πληροφορία που μπορείς να δώσεις στο τηλέφωνο.

Και κάτι πολύ πρακτικό για τα τέλη Αυγούστου: μην αναβάλλεις το ραντεβού επειδή είναι όλοι σε διακοπές και «απλώς πρήστηκα λίγο». Ακριβώς αυτή η μέτρηση ξεχωρίζει τη ζέστη από το πρόβλημα.

Τι ανακουφίζει πραγματικά μέσα στη ζέστη

• Πόδια ψηλά όσο πιο συχνά γίνεται μέσα στη μέρα, έστω 15 λεπτά τη φορά, με ένα μαξιλάρι κάτω από τις γάμπες.
• Λιγότερη ώρα όρθια. Αν η δουλειά σου σε κρατάει όρθια, κάτσε για λίγο κάθε ώρα.
• Κίνηση, όχι ακινησία. Ένας μικρός περίπατος νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα βοηθάει περισσότερο από το να μείνεις όλη μέρα στον καναπέ. Στην καρέκλα: λυγίζεις και τεντώνεις την πατούσα 30 φορές και μετά κάνεις κύκλους με κάθε πόδι.
• Άνετα παπούτσια και κάλτσες χωρίς σφιχτά λάστιχα ή λουράκια που κόβουν.
• Νερό συνέχεια, όχι μόνο όταν διψάς. Στον καύσωνα οι ανάγκες ανεβαίνουν.
• Ώρες. Έξω πριν τις 10:00 και μετά τις 19:00, δροσερό και αερισμένο δωμάτιο τις υπόλοιπες ώρες.

Τίποτα από αυτά δεν εξαφανίζει το πρήξιμο και δεν χρειάζεται να το κάνει. Το ζητούμενο είναι να περνάς πιο άνετα τη μέρα σου, ξέροντας ταυτόχρονα ποια είναι τα τέσσερα σημάδια που σε σηκώνουν από την καρέκλα για να πάρεις τηλέφωνο.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή του μαιευτήρα σου. Για οτιδήποτε σε ανησυχεί στην εγκυμοσύνη, ρώτα τον γιατρό που σε παρακολουθεί.