Πώς μπαίνει ένα καινούργιο φαγητό στο πιάτο χωρίς μάχη

Μακαρόνια με τριμμένο τυρί, ψωμί, μπανάνα, γιαούρτι, κοτόπουλο. Τα ίδια 5 πράγματα κάθε μέρα. Μόλις μπει κάτι έξω από αυτά, το γεύμα γίνεται διαπραγμάτευση. Από τα 2 ως τα 5 είναι συνηθισμένο το παιδί να τρώει μια χούφτα φαγητά και τίποτα άλλο. Πριν κλειδώσει η ρουτίνα του Σεπτέμβρη είναι καλή στιγμή να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο.

Ο γονιός βάζει το φαγητό, το παιδί αποφασίζει αν θα φάει

Αυτό που ξεκουράζει περισσότερο από κάθε τέχνασμα είναι να ξέρει ο καθένας τη δουλειά του: εσύ αποφασίζεις τι μπαίνει στο τραπέζι, πότε και πού· το παιδί αποφασίζει αν θα φάει και πόσο. Ακούγεται σαν υποχώρηση, είναι όμως το αντίθετο. Σου επιστρέφει τον έλεγχο του μενού και σου βγάζει από πάνω το βάρος να το πείσεις για κάθε μπουκιά.

Το καινούργιο μπαίνει δίπλα, όχι στη θέση του γνωστού

Στο πιάτο υπάρχει πάντα κάτι που το παιδί τρώει σίγουρα. Δίπλα του μπαίνει ένα μόνο καινούργιο φαγητό, σε ποσότητα γελοία μικρή: 2 φασολάκια, μία φέτα ντομάτα, ένα κομματάκι τυρί. Όχι γεμάτο πιάτο, όχι 2 καινούργια μαζί. Η μικρή ποσότητα δεν απειλεί. Το γνωστό φαγητό δίπλα εγγυάται ότι το παιδί θα σηκωθεί χορτάτο ό,τι κι αν γίνει. Κόψε το καινούργιο σε μικρά κομμάτια που τα μασάει εύκολα, με το παιδί καθιστό και μπροστά σου. Τα σταφύλια και τα ντοματίνια κόβονται στα 4, οι ελιές χωρίς κουκούτσι· ξηροί καρποί, ποπκόρν και ωμό καρότο δεν είναι για αυτή την ηλικία.

Στην αρχή το παιδί απλώς το αφήνει να κάθεται στο πιάτο. Ύστερα το ακουμπά, το μυρίζει, το βάζει στο στόμα και το βγάζει. Κάθε σκαλί μετράει. Αν χρειαστεί να φτύσει μια μπουκιά, βάλε του ένα πιατάκι δίπλα να το κάνει χωρίς ντροπή.

10 με 15 φορές πριν πεις ότι δεν του αρέσει

Το νούμερο ξαφνιάζει τους γονείς: μπορεί να χρειαστεί να δει το ίδιο φαγητό στο πιάτο του 10 με 15 φορές πριν το φάει. Το «δεν του αρέσει» όμως το αποφασίζουμε συνήθως στη δεύτερη ή στην τρίτη. Έτσι το φαγητό φεύγει για πάντα από το σπίτι. Αν δεν το θέλει, το ξαναβάζεις σε 1-2 εβδομάδες, μαγειρεμένο αλλιώς: ψητό αντί για βραστό ή σε κομμάτια αντί για πουρέ.

Το δύσκολο κομμάτι είναι η σιωπή. Όταν το παιδί αφήσει το πιάτο, το μαζεύεις χωρίς σχόλιο και χωρίς ύφος. Όταν το δοκιμάσει, δεν στήνεις πανηγύρι· ένα ήρεμο «το δοκίμασες» φτάνει. Αν κάνεις χαρές, την επόμενη φορά θα ξέρει ότι κάτι περιμένεις — και μπορεί να μην το ξαναγγίξει.

Τι ακυρώνει την προσπάθεια

4 συνήθειες χαλάνε τη δουλειά χωρίς να το καταλάβεις:

• Το γλυκό ως ανταμοιβή. Μαθαίνει ότι τα λαχανικά είναι το τίμημα και το γλυκό το βραβείο.
• Το χωριστό μενού. Το γνωστό φαγητό μπαίνει από την αρχή, μαζί με το γεύμα· χωριστό μενού είναι το δεύτερο πιάτο που μαγειρεύεται μετά την άρνηση.
• Το τσιμπολόγημα. 2-3 κολατσιά σε σταθερές ώρες φτάνουν· παιδί που τσιμπάει στις 6 το απόγευμα δεν πεινάει στις 8.
• Η λάθος ώρα. Παιδί πτώμα από την κούραση δεν δοκιμάζει τίποτα καινούργιο.

Τις ίδιες συνήθειες τις είχαμε δει και παλιότερα, στο «δύσκολο» παιδί στο φαγητό.

Πότε το συζητάς με τον παιδίατρο

Το επιλεκτικό φαγητό της προσχολικής ηλικίας συνήθως υποχωρεί μόνο του. Το πιο καθησυχαστικό σημάδι είναι απλό: παιδί που μεγαλώνει και είναι δραστήριο τρώει αρκετά. Αξίζει όμως ραντεβού όταν τα φαγητά λιγοστεύουν αντί να πληθαίνουν, όταν λείπει ολόκληρη ομάδα τροφών, όταν το βάρος και το ύψος μένουν πίσω στις καμπύλες ανάπτυξης, ή όταν κάθε γεύμα τραβάει πάνω από 30 λεπτά και τελειώνει με ένταση. Αν η άρνηση εμφανίστηκε ξαφνικά σε παιδί που έτρωγε από όλα, πες το επίσης στον παιδίατρο.

Άλλο πράγμα όμως: εξάνθημα, φαγούρα, πρήξιμο στα χείλη ή στο πρόσωπο, εμετός αμέσως μετά από καινούργιο φαγητό δεν είναι επιλεκτικότητα. Είναι σημάδια πιθανής αλλεργίας και θέλουν παιδίατρο. Αν όμως πρηστεί η γλώσσα ή ο λαιμός, αν το παιδί δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή να καταπιεί, αν αλλάξει χρώμα ή γίνει νωθρό, καλείς αμέσως το 166 (ΕΚΑΒ). Όσα διαβάζεις εδώ δεν αντικαθιστούν τον παιδίατρό σου.