Τι πρέπει να φύγει από το σπίτι όταν βγάζει δόντια το μωρό

3 τα ξημερώματα, το μωρό δαγκώνει τη γροθιά του και το σεντόνι είναι μούσκεμα στα σάλια. Στο συρτάρι υπάρχουν τρία «βοηθήματα»: το κολιέ από κεχριμπάρι που έφερε η θεία, ένα τζελ που «κοιμίζει τον πόνο» και ο κρίκος που τον βάζεις στην κατάψυξη. Το κολιέ φεύγει σήμερα, ο κρίκος βγαίνει από την κατάψυξη, και το τζελ δεν το ακουμπάς πριν διαβάσεις τα συστατικά.

Το κολιέ από κεχριμπάρι

Καμία μελέτη δεν έχει δείξει ότι το κεχριμπάρι απαλύνει τον πόνο των δοντιών. Ο κίνδυνος όμως δεν είναι θεωρητικός: γιατροί περιέγραψαν αγόρι 18 μηνών που έχασε τη ζωή του στον ύπνο του, στραγγαλισμένο από τέτοιο κολιέ. Το κούμπωμα υποτίθεται ότι ανοίγει μόλις τραβηχτεί: σε δοκιμές, τα 8 στα 10 έμειναν κλειστά ακόμα και με δύναμη που κόβει την ανάσα παιδιού.

Κι αν σπάσει, οι χάντρες είναι ακριβώς στο μέγεθος που καταπίνεται — το ίδιο και τα βραχιολάκια στον καρπό ή στον αστράγαλο. Ασφαλής τρόπος να το φοράει δεν υπάρχει, ούτε «μόνο ξύπνιο».

Το τζελ με τοπικό αναισθητικό

Η βενζοκαΐνη δεν μπαίνει ποτέ σε στόμα μωρού: εμποδίζει το αίμα να κουβαλήσει οξυγόνο. Αν έχεις ήδη βάλει τέτοιο τζελ και δεις τα χείλη ή το δέρμα να τραβούν στο γκριζογάλανο, καλείς το 166. Η λιδοκαΐνη μουδιάζει όντως τα ούλα, αλλά το μούδιασμα δεν μένει εκεί: απλώνεται στη γλώσσα και στον λαιμό, τη στιγμή που το μωρό ετοιμάζεται να πιει γάλα.

Στη Βρετανία, από το 2019, δεν βρίσκονται στο ελεύθερο ράφι: δίνονται μόνο από φαρμακείο, με πρώτη γραμμή τα απλά μέτρα. Πρώτα λοιπόν το δροσερό μασητικό και το μασάζ στα ούλα, και τζελ μόνο αν αυτά δεν έφτασαν — από την ηλικία που γράφει η συσκευασία, ποτέ δύο μαζί, ποτέ σκεύασμα για ενήλικες ή για άφθες, και αφού το πει ο φαρμακοποιός.

Για το σωληνάριο που έχεις ήδη: ψάξε στα συστατικά «λιδοκαΐνη», «βενζοκαΐνη» και «σαλικυλικά». Αν βρεις κάποιο από τα τρία, απόψε δεν μπαίνει στα ούλα. Αν δεν βρεις τίποτα, δείξ' το αύριο στον φαρμακοποιό σου — απόψε αρκούν το πανάκι και το μασάζ.

Ο κρίκος από την κατάψυξη

Ψυγείο ναι, κατάψυξη όχι: ο κρίκος που πάγωσε τραυματίζει τα ούλα, γιατί το πολύ κρύο καίει όπως το πολύ ζεστό. Και δύο ακόμα: οι κρίκοι με υγρό μέσα σπάνε με το δάγκωμα, και μασητικό στον λαιμό δεν δένεις ποτέ.

Τι κάνεις τώρα, χωρίς τίποτα έτοιμο

• Πλύνε τα χέρια σου και τρίψε απαλά τα πρησμένα ούλα, ένα δυο λεπτά. Συνήθως αρκεί.
• Βρέξε ένα καθαρό πανάκι με κρύο νερό, στίψ' το και δώσ' το να το δαγκώσει. Την επόμενη φορά, μισή ώρα στο ψυγείο.
• Κράτα το όρθιο στην αγκαλιά και δώσε στήθος ή μπιμπερό: η ρουφηξιά ηρεμεί, ακόμα κι αν δεν πεινάει.
• Αν τίποτα δεν πιάνει, δώσε παρακεταμόλη χωρίς ενοχές, από τους 3 μήνες και πάνω· σε μικρότερο μωρό μόνο αφού μιλήσεις με τον παιδίατρο. Τη δόση τη βρίσκεις στο φύλλο οδηγιών με βάση το βάρος του παιδιού, όχι στο κουτί που περίσσεψε από το μεγάλο.

Μετά τους 6 μήνες μπαίνει και δροσερό νερό σε ποτηράκι, και μαλακά μακρόστενα κομμάτια από τροφή που έχει ήδη δοκιμάσει — πεπόνι, αγγούρι χωρίς φλούδα. Ποτέ ωμό καρότο, μήλο ή στρογγυλά κομμάτια, και πάντα καθιστό, μπροστά σου.

Πότε δεν φταίνε τα δόντια

Τα δόντια φέρνουν πρησμένα κόκκινα ούλα, σάλια, νεύρα, κομμένο ύπνο και μανία για δάγκωμα, και η ενόχληση κρατά λίγες μέρες γύρω από τη μέρα που σκάει το δόντι — όχι μήνες. Μπορεί να ανέβει και λίγο η θερμοκρασία· πυρετό όμως, 38°C και πάνω, δεν φέρνουν, ούτε διάρροια. Κι όταν τον πυρετό τον ρίχνεις στα δόντια, από κάτω τρέχει ανενόχλητη μια λοίμωξη. Το πρώτο δόντι έρχεται γύρω στους 6 μήνες· με ποια σειρά το είχαμε δει παλιότερα.

Μίλα με τον παιδίατρο όταν το μωρό έχει πυρετό 38°C και πάνω, διάρροια ή εμετούς, όταν τα ούλα βγάζουν πύον, όταν αρνείται το γάλα για ώρες ή όταν κλαίει αλλιώς απ' ό,τι το ξέρεις. Μωρό κάτω των 3 μηνών με πυρετό πάει στον γιατρό αμέσως.

Αν πνιγεί με χάντρα ή κομματάκι — δεν βγάζει ήχο, δεν αναπνέει, μελανιάζει — κάλεσε αμέσως το 166 του ΕΚΑΒ ή το 112 σε ανοιχτή ακρόαση και ξεκίνα την ίδια στιγμή: με το μωρό μπρούμυτα και το κεφάλι χαμηλότερα, 5 χτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες, μετά ανάσκελα και 5 πιέσεις στη μέση του στήθους με δύο δάχτυλα, εναλλάξ. Δάχτυλο στα τυφλά μέσα στο στόμα ποτέ — το σπρώχνεις πιο μέσα. Αυτά ισχύουν ως τον έναν χρόνο· πάνω από αυτόν, οι πιέσεις πάνε στην κοιλιά αντί για το στέρνο. Στη γραμμή σε καθοδηγούν βήμα βήμα ώσπου να φτάσει το ασθενοφόρο.

Αν καταπιεί τζελ, το Κέντρο Δηλητηριάσεων απαντά στο 210 7793777.

Απόψε, άνοιξε το συρτάρι: το κολιέ φεύγει και ο κρίκος βγαίνει από την κατάψυξη. Και βάλε ένα πανάκι στο ψυγείο για την επόμενη νύχτα.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή του παιδιάτρου σου.